متن کامل: پایان نامه ارشد گروه زبان و ادبیات فارسی: آیین حکومت و مملکت داری در آثارسعدی شیرازی

عنوان : آیین حکومت و مملکت داری در آثارسعدی شیرازی

دانشگاه آزاد اسلامی

 واحد اردبیل

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته ی زبان و ادبیّات فارسی

عنوان :

آیین حکومت و مملکت داری در آثارسعدی شیرازی

استاد راهنما:

دکتر حسین جدید

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب:

مقدّمه.1

1-1 اظهار مسأله                                             5

1-2 : پرسش اصلی پژوهش                                                   6

1-3: پیشینه پژوهش                        6

1- 4 اهداف پژوهش                            7

1-5 روش پژوهش  7

فصل دوّم: تعاریف و مبانی

2-1 بخش اول: حکومت   9

2-1-1 تعریف حکومت   9

2-1-2 تعریف حاکمیت   10

2-1-3 ارکان تشکیل حكومت   10

2-1-4 ضرورت و لزوم وجودحکومت در جامعه 12

بخش دوم: وضع عمومی ایران در قرن هفتم و هشتم 13

2-2-1 مطالعه اوضاع تاریخیسیاسی و فرهنگی در عصر سعدی  13

2-2-2 وضع مراکز ادبی ایران در عصر مغول  17

2-2-3 وضع نظم و نثر در عهد مغول  18

2-2-4 نظم فارسی…………………………………………………………………….18

2-2-5 نثر فارسی  19

بخش سوم: شناخت اجمالی سعدی و آثار او  22

2-3-1 : دوران کودکی و جوانی سعدی  22

2-3-2 : سفرهای سعدی  27

2-3-3 : ممدوحان سعدی  32

2-3-4 : تخلّص و نسبت سعدی  33

2-3-5 :حالات، اخلاق و عادت شیخ سعدی  34

2-3-6: معرفی اجمالی آثار و تالیفات سعدی  35

2-3-7 آثار منثور  35

2-3-8: آثار منظوم 40

2-3-9: دوران پیری و آرامش سعدی …………………………………………………… …………….47

2-3-10 : تاریخ درست درگذشت سعدی  50

2-3-11: آرامگاه سعدی شیرازی  51

فصل سوّم: آیین حکومت و مملکت داری در آثار سعدی

مدخل……………………………………….. ……………………………………………..53

بخش اول: خصوصیات ومشخصات کلی حاکم و پادشاه از دیدگاه سعدی  56

3-1-1 : به کارگیری دیانت و هوش و درایت در اداره ی کشور  56

3-1-2 : بیم داشتن از پروردگار و سوق یافتن به دادگری  58

3-1-3 : پاس داشتن خاطر درویشان و درماندگان  59

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

3-1-4: خردمندی و بخشندگی  60

3-1-5: دور اندیشی و عاقبت نگری  61

3-1-6: سپردن سلطنت به جانشین 64

3-1-7: گرامی داشت علما و عالمان دین  65

3-1-8: مردم نوازی  65

3-1-9: مطیع کردگار بودن و پیروی از حق  66

3-1-10 : آداب و رسوم مجلس و انتخاب هم نشین  67

3-1-11: نرم خویی و شکیبایی  68

3-1-12 : نکوداشتن خردمندان  68

بخش دوم: آیین حکومت و مملکت داری از دیدگاه سعدی در حوزه سیاسی، امنیتی  69

3-2-1: آیین صلح و آشتی  69

3-2-2 : امنیت اجتماعی  70

3-2-3: پذیرش صلح و نپذیرفتن بند دشمن  72

3-2-4: دادگری در مورد زیردستان  73

3-2-5 : دروغ مصلحت آمیز  74

3-2-6: درنگ کردن در کشتن اسیران جنگ 75

3-2-7: رازداری در مسائل سیاسی  75

3-2-8: رسیدگی به امور سپاهیان  76

3-2-9: رعایت احتیاط در برخورد با دشمن  79

3-2-10: رعایت عدالت و دادگری  82

3-2-11: رفتار سیاسی  87

3-2-12: سازمان های اداری کشور  87

3-2-13: سازمان لشکری  89

3-2-14: قدرت شخص و قدرت پست و مقام 92

3-2-15: مصلحت اندیشی سعدی در سیاست   93

3-2-16: مجازات خرابکاران و مفسدان  93

3-2-17: ناپسند داشتن گزند دیگران  94

3-2-18 نگنجیدن دو پادشاه در یک مملکت (وحدت حکومت) 95

بخش سوم: آیین حکومت و مملکت داری از دیدگاه سعدی در حوزه برنامه ریزی و اقتصادی  96

3-3-1: اصل برنامه ریزی  96

3-3-2: سخت کوشی و پشتکار  97

3-3-3 گرامی داشتن مسافران و بازرگانان  97

3-3-4 خراج  99

بخش چهارم: آیین حکومت و مملکت داری از دیدگاه سعدی در حوزه عمران و آبادی  101

3-4-1 آباد کردن مملکت   101

بخش پنجم: آیین حکومت و مملکت داری از دیدگاه سعدی در حوزه توسعه مدیریت منابع انسانی  102

3-5-1 : انتصاب افراد 102

3-5-2: انتظار حداکثر از زیردستان  103

3-5-3: انتقادپذیری  103

3-5-4: بازنشستگی  104

3-5-5: تاکید بر منابع انسانی  105

3-5-6: تحمل سختیها 107

3-5-7: تعدیل و شکل دادن به رفتار زیردستان  107

3-5-8: خطای هاله ای  108

3-5-9: رفاه رعیت و مردم 109

3-5-10: سپردن امور به سیرچشمان  110

3-5-11: شایسته سالاری  110

3-5-12: علم و هنر بودن حاکمیت و پادشاهی  111

3-5-13 : تأثیر الگویی حاکم و پادشاه 113

فصل چهارم: نتیجه گیری و منابع و مآخذ

1-4 : نتیجه گیری  115

2-4 : منابع و مآخذ 119

چكيده انگليسي

 

چکیده:

در پایان نامه ی حاضر در چهار فصل کوشش گردیده تا با سیر هدفمند به اظهار مطالبی در قالب چهارچوب امروزی آیین حکومت و مملکت داری برگرفته از آثار سعدی بپردازیم:

فصل اوّل شامل کلیّات

در فصل دوم کوشش شده با توضیح حکومت و ضرورت وجود حکومت و حاکمیّت در جامعه به توضیح ارکان حکومت و چگونگی شکل گیری و سلسله مراتب و ارتباط قوا با هم بپردازیم.

همچنین به شناخت اجمالی و اثرات محیطی بر آثار سعدی در قالب وضعّیت عمومی ایران در قرن های هفتم و هشتم پرداخته ایم.

در فصل سوم کوشش نموده ایم در قالب پنج بخش آیین حکومت و مملکت داری موجود در آثار سعدی را توضیح دهیم.

بخش اوّل: آیین حکومت و مملکت داری در آثار سعدی خصوصیّات عمومی و کلّی حاکم و پادشاه در نظر بوده می باشد .

بخش دوم از فصل سه آیین حکومت و مملکت داری در آثار سعدی در حوزه ی سیاسی امنیتی مدنظر بوده می باشد.

در بخش سوم از فصل سه آیین حکومت و مملکت داری در آثار سعدی در حوزه ی برنامه ریزی و اقتصادی مورد توضیح قرار گرفته می باشد.

دربخش چهارم از فصل سه: آیین حکومت و مملکت داری درآثارسعدی در حوزه ی عمرانی و آبادانی مورد نظر بوده و ضرورت آبادسازی کشور و احداث پل، وراه و حمام و مسجد و … توضیح داده شده می باشد.

در بخش پنجم ونهایی نیز آیین حکومت ومملکت داری در آثار سعدی در حوزه مدیریت منابع انسانی مورد بحث قرار گرفته می باشد .

فصل چهارم نیز نتیجه گیری از بحث و منابع مورد بهره گیری در نگارش پایان نامه درج گردیده می باشد .

مقدّمه:

از قرن دوم هجری بخشی از اندیشه ی سیاسی در زمینه حکمت عملی متأثّر از متون ایرانیان پیش از اسلام در زمینه آداب ملوک و آیین کشورداری شکل گرفت و کتاب هایی با عنوان سیرالملوک یا سیاست نامه در تداوم اندرزنامه های دوره ساسانی تالیف گردید. حکمت عملی مطرح در سیاست نامه ها، مجموعه ای از میراث علمی و الگوهای عملی و تجارب تاریخی گذشتگان می باشد که سیاست نامه نویسان ـ که اغلب از کارگزاران دیوانی و درباری بودند ـ اصلاح عملکرد پادشاهان و در نهایت اصلاح و بهبود اوضاع سیاسی و اجتماعی جامعه بود.

مملکت داری و آیین شهریاری برای رسیدن به جامعه ای آرمانی و انسانی از دیربار در سرزمین کهن ما رونق و روایی ویژه داشته می باشد. ضرورت برقراری امنیت و آسایش و عدالت اجتماعی همراه با مدیریت و سیاست مملکت داری در چنین سرزمینی که از دیرباز بر اساس حکومت سلطنتی استوار نبوده می باشد . وجود حکومتی نیرومند را بر اساس دو محور داد و خرد بایسته و شایسته گردانیده می باشد. یکی از منابعی که برای آشنایی بیشتر و شناخت روشن تر تاریخ و فرهنگ درخشان و دیرینه سال ایران و هم دریافت نکته های تازه و ماندگار آداب و رسوم هنر و آیین مملکت داری ایرانیان می توان معرّفی نمود ، آثار ادبی وزین می باشد . آثار ادبی که با گذشت اعصار نه تنها غبار قدمت در رخسارشان ننشسته بلکه هر روز بیشتر از دیروز خودنمایی می کنند و به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از داشته های فرهنگ غنی ایرانی به چشم می آیند. چه بسا که بسیاری از آیین های شکوهمند و برجسته شهریاران خوب و بد و دستورالعمل شاهان و داد و بیداد در لابه لای این اسناد منثور و منظوم نهفته می باشد. در این اسناد مبانی حکومت به گونه ای ظریف و دقیق در برابر چشم بینا و گوش شنوا قرار می گیرد، تا درسی باشد بر آنانی که می خواهند بر مردم حکم رانند.

در پایان نامه حاضر کوشش گردیده آثار استاد سخن سعدی شیرازی در حدّ توان مورد مطالعه قرار گیرد البتّه از لحاظ آیین مملکت داری و حکومت گزاف نگفته ایم اگر علّت انتخاب آن را مقبولیّت مطالب سعدی در بین عوامّ و خواصّ بگوییم. اگر پیرمرد شبان بی سواد در دامنه کوه گوسفند چرانی می کند به زبان سعدی سخن می گوید و به این بیت تمثّل می جوید:

«گوسفند از برای چوپان نیست                      بلکه چوپان برای خدمت اوست»

و یاکفش دوز عوام بازاری زیرا سخن از کفش تنگ به میان می آید می گوید:

«تهی پای رفتن به از کفش تنگ»                            (دبیر سیاقی،1380، ص  355)

دردمند هجران کشیده ای که می خواهد دردهای درونی خویش را با بیانی رسا به زبان آورد غیر از این چه می گوید:

شب فراق که داند که تا سحر چند می باشد؟                      مگر کسی که به زندان عشق دربند می باشد

(خطیب رهبر ، 1370 ،غزل60،ص92)

دانشمند بلند نظری که سالیان دراز عمر خود را به تجربه و آزمون صرف کرده می باشد، پخته تر و رسیده تر از این عبارت چه می گوید: «هر که با به آن نشیند نیکی نبیند»، «هر چه زود برآید دیر نپاید» و …

عارف پخته ای که سراسر جهان را اعضای یک پیکر می داند جوهر فکر خود را در گفتار شیخ می یابد:

«بنی آدم اعضای یکدیگرند                                              که در آفرینش ز یک گوهرند

چو عضوی به درد آورد روزگار                                                 دگر عضوها را نماند قرار»

(خطیب رهبر، 1373،ص79)

و بالاخره

مرد سیاست پیشه ی کارآزموده برای اخلاق و مملکت داری گفتار استاد را باز می خواند:

«مزن تا توانی بر ابرو گره                                                       که دشمن اگر چه زبون دوست به

اگر پیل زوری و گر شیر جنگ                               به نزدیک من صلح بهتر که جنگ

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

چو دست از همه حیلتی بر گسست                                               حلال می باشد بردن به شمشیر دست

نخواهی که ضایع گردد روزگار                                         به ناآزموده مفرمای کار

سواری که بنمود در جنگ پشت                               نه خود را که نام آوران را بکشت

دو کس پرور ای شاه کشور گشای                                                یکی اهل رزم و دوم اهل رای»

(دبیرسیاقی،1380،ص212)

«باری از کوچکترین کودک دبستان که تازه لب باز می کند تا بزرگترین پیر سالخورده که در عالم عشق حق و فناء به سر می برد، همگی زیر نفوذ ادبی و در سایه ی افکار آن گوینده بزرگوارند».

(همایی، جلال الدین، 1369، صص 366-366)

آری سعدی یک نفر بود امّا به چند زبان سخن رانده و سحر کلامش در جان ها اثر نموده و یادگار و ماندگار مانده می باشد در پایان نامه ی حاضر کوشش شده در حدّ توان گوشه ای از هستی لایتناهی و قطره ای از اقیانوس معرفت شیخ توضیح داده گردد . «تا چه قبول و افتد و چه در نظر آید.»

تعداد صفحه : 107